ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ - Σοβαρή παράλειψη

Οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το επικείμενο 18ο Συνέδριο, χωρίς υπερβολή, αποτελούν στο σύνολό τους κείμενο αξιόλογο επεξεργασμένο από μαρξιστική - λενινιστική σκοπιά. Συνοψίζουν την εμπειρία του ελληνικού και του διεθνούς κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος. Δίνουν απάντηση στα πιο φλέγοντα θεωρητικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και γενικότερα οι προοδευτικές δυνάμεις στη χώρα μας. Εν κατακλείδι, δείχνουν τη μοναδικά σωστή και συμφέρουσα στους εργαζόμενους και το έθνος διέξοδο από την πολιτική του αυταρχισμού, της υποτέλειας και της λιτότητας, που απαρέγκλιτα ακολουθεί η χρηματιστική ολιγαρχία της χώρας μας τη μεταπολεμική περίοδο.

Αυτή η περίοδος, εκτός των άλλων, χαρακτηρίζεται και από την εμφάνιση και διαμόρφωση στη χώρα μας του συστήματος του Κρατικο-Μονοπωλιακού Καπιταλισμού (ΚΜΚ). Ωστόσο στις θέσεις δε γίνεται η πρέπουσα αναλυτική αναφορά στο φαινόμενο του ΚΜΚ. Κατά τη γνώμη μου τούτο αποτελεί σοβαρή παράλειψη. Οχι τυχαία το κόμμα μας στα προηγούμενα συνέδρια (από το 9ο και μετά) ασχολήθηκε επισταμένα με το ζήτημα αυτό. Γιατί από το χαρακτήρα του καπιταλισμού εξαρτάται και ο χαρακτήρας της επανάστασης και οι κινητήριες δυνάμεις της.

Το ζήτημα του ΚΜΚ δεν αναφέρεται και στις θέσεις για το δεύτερο θέμα του Συνεδρίου. Σύμφωνα με τον Β. Ι. Λένιν ο ΚΜΚ «είναι η πληρέστερη υλική προετοιμασία του σοσιαλισμού, είναι τα πρόθυρα του, είναι εκείνο το σκαλοπατάκι της ιστορικής κλίμακας που ανάμεσα σ' αυτό και στο σκαλοπατάκι που λέγεται σοσιαλισμός, δεν υπάρχει κανένα άλλο ενδιάμεσο σκαλοπάτι» (Β. Ι. Λένιν, Διαλεχτά έργα, Τόμος 2, σελ. 138).

Στις θέσεις (σελ.30) παρατίθεται σειρά μέτρων παρεμβατικού χαρακτήρα, από τα οποία μόνο ένα χαρακτηρίζεται «κρατικο-μονοπωλιακό». Πρόκειται για τις «Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα» (ΣΔΙΤ) Ν. 3389, τις οποίες πολύ σωστά χαρακτηρίζει «Βασική μορφή των προσαρμοσμένων στην απελευθέρωση των αγορών κρατικο-μονοπωλιακών ρυθμίσεων, μορφή συνύφανσης του κράτους ως συλλογικού καπιταλιστή και των μονοπωλιακών ομίλων».

Ωστόσο την ίδια μορφή έχουν: Το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων. Οι Αναπτυξιακοί Νόμοι. Οι Συμβάσεις Παραχώρησης. Οι ιδιωτικοποιήσεις σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας κλπ.

Η ουσία του ΚΜΚ - σύμφωνα με τον Λένιν - έγκειται στη «σύμφυση της ισχύος του κράτους με την ισχύ των μονοπωλίων». Τα κύρια συστατικά στοιχεία που συγκροτούν τον ΚΜΚ και τον μηχανισμό λειτουργίας του, εκτός από τα μονοπώλια είναι: κρατικός τομέας στην οικονομία, κρατικός παρεμβατισμός, κρατική κατανάλωση, κρατικός προϋπολογισμός, δημόσιες επενδύσεις. Παρεμβατισμός στη διαμόρφωση προς αντιλαϊκή κατεύθυνση: των εργασιακών σχέσεων, της κοινωνικής ασφάλισης, της εισοδηματικής πολιτικής κλπ.

Σε όλες τις περιπτώσεις το μονοπωλιακό κεφάλαιο παρεμβαίνει με τα επιτελεία του και υπαγορεύει στα κυβερνητικά κλιμάκια την πολιτική που επιδιώκει να εφαρμοστεί στους διάφορους τομείς.

Τόσο η υλική, όσο και η θεσμική βάση του ΚΜΚ δεν είναι δοσμένη μια για πάντα, αλλά κάτω από την επίδραση ορισμένων παραγόντων, υπόκειται σε διαδικασία περαιτέρω διαμόρφωσης, προσαρμογής και ενδυνάμωσης. Ιδίως σε συνθήκες υπέρμετρης συσσώρευσης του μονοπωλιακού κεφαλαίου και της επιδείνωσης της οργανικής του σύνθεσης.

Χωρίς να αλλάζει η ουσία του ΚΜΚ, παρατηρείται διολίσθηση (από τη σύμφυση) προς την κατεύθυνση της υποταγής του κράτους από το μονοπωλιακό κεφάλαιο. Πρόσφατο παράδειγμα προς την κατεύθυνση αυτή αποτελεί η εκβιαστική στάση των τραπεζών απέναντι στην κυβέρνηση με στόχο την αρπαγή του πακέτου «ενίσχυσης της ρευστότητας» και έμμεσα της ζήτησης στην αγορά ύψους 28 δισ. ευρώ, για την αντιμετώπιση της επερχόμενης οικονομικής κρίσης.

Χτυπητό παράδειγμα, επίσης, αποτελούν οι σκανδαλώδεις φοροαπαλλαγές και φοροελαφρύνσεις του μονοπωλιακού κεφαλαίου, της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας και κυρίως οι χαριστικές επιδοτήσεις με δισ. στα μονοπώλια.

Με τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις, ο κρατικός τομέας στην οικονομία έπαψε να αποτελεί το βασικότερο στοιχείο του ΚΜΚ. Προς την κατεύθυνση αυτή, πλέον την πρώτη θέση κατέλαβε ο κρατικός παρεμβατισμός. ΠΑΣΟΚ και ΝΔ με πρόσχημα τον νεοφιλελευθερισμό επιδόθηκαν με ιδιαίτερο μένος στην εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, αποκομίζοντας σε μια 15ετία από τις ιδιωτικοποιήσεις πάνω από 21 δισ. ευρώ. Το προοδευτικό κίνημα είναι υπέρ της διατήρησης του δημόσιου τομέα στην οικονομία, διότι εκτός των άλλων η κρατική ιδιοκτησία αποτελεί, στα πλαίσια του καπιταλισμού, ανώτερη μορφή ιδιοκτησίας.

Βασική επιδίωξη του ΚΜΚ ήταν και είναι η διαιώνιση του καπιταλιστικού συστήματος και η εξασφάλιση υψηλής κερδοφορίας στο μονοπωλιακό κεφάλαιο. Απόρροια της επιδίωξης αυτής είναι η εντεινόμενη κοινωνική διαφοροποίηση με κύριο χαρακτηριστικό γνώρισμα τη διόγκωση της φτώχειας και της ανεργίας ή επιδείνωση των συνθηκών εργασίας και αμοιβής των εργαζομένων κλπ. Μετά τις ανατροπές στην ΕΣΣΔ και τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες τα καπιταλιστικά κράτη εγκατέλειψαν, στην εισοδηματική τους πολιτική, την πρακτική χορήγησης στους εργαζόμενους, χαμηλού μεν, αλλά «κοινωνικά ακίνδυνου μισθού».

Προς την κατεύθυνση αυτή (και όχι μόνο) συμβάλλει στα μέγιστα και η ΕΕ, η οποία ενεργεί ως «Συνολικό διακρατικό μονοπωλιακό επιτελείο». Στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες τέθηκε προς συζήτηση το ζήτημα επέκτασης του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας και πέραν των 70 ωρών, χωρίς πρόσθετη αμοιβή.

Η συγκυρία επιβάλλει να υπογραμμίσουμε, ότι ο ΚΜΚ δεν είναι σε θέση εγκαίρως να διαγνώσει τις αντικειμενικές νομοτέλειες εμφάνισης των οικονομικών κρίσεων. Εκ των υστέρων τα επιτελεία του υποδύονται ρόλο «πυροσβέστη» περιορίζοντας συνήθως τις συνέπειες της κρίσης. Ηδη μέχρι τώρα τα κράτη διέθεσαν συνολικά πάνω από 5 τρισ. δολ. με στόχο να αντιμετωπίσουν κυρίως την πτώση της παραγωγής, την αύξηση της ανεργίας, της φτώχειας κλπ.

Ο Κ. Μαρξ στον τρίτο τόμο «το κεφάλαιο», σελ. 610, τονίζει: «Η τελική αιτία όλων των πραγματικών κρίσεων παραμένει πάντα η φτώχεια και ο περιορισμός της κατανάλωσης των μαζών...».

Η βίαιη ανακοπή της εξέλιξης της κρίσης παρεμποδίζει ύστερα από το καταστροφικό της έργο, να επιτελέσει και την εξυγιαντική της αποστολή που είναι και η αποκατάσταση των απαιτούμενων αναλογιών στο επενδυμένο παραγωγικό κεφάλαιο. Μετά την ανακοπή της κρίσης ακολουθεί παρατεταμένη στασιμότητα, σύντομη ασταθή και ασθενή ανάκαμψη και σε 2-3 χρόνια επιστροφή σε κρίση. Ο κρατικομονοπωλιακός παρεμβατισμός παραμορφώνει τον βιομηχανικό κύκλο, αλλά δεν αναιρεί τις κρίσεις.

Χρήστος Φουντούλης

Δρ. Οικονομικών Επιστημών

Καθηγητής πανεπιστημίου, Θεσσαλονίκη

Ριζοσπάστης - 16 Ιανουαρίου 2009

ΚΟΥΓΙΑΓΚΑΣ, ΘΩΜΑΣ - Για το σοσιαλισμό

1ον. Κι όμως ο υπαρκτός σοσιαλισμός ήταν σοσιαλισμός. Και δικαίως το Κόμμα μας υπερασπίστηκε και υπερασπίζεται τον υπαρκτό σοσιαλισμό. Το σοσιαλισμό του 20ού αιώνα, της ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης, της ιμπεριαλιστικής υπεροχής. Γιατί όπως το λέει και η λέξη είναι κοινωνισμός. Στο σοσιαλισμό κυριαρχεί η κοινωνικότητα, η αγάπη, η αλληλεγγύη, η ειρήνη, η συνεργασία καμιά εκμετάλλευση ή καταπίεση. Οχι μόνο δεν περιόρισε τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά τα αύξησε και τα επεξέτεινε. Ενώ στον καπιταλισμό και στις προηγούμενες εκμεταλλευτικές κοινωνίες επικρατεί η ατομικότητα, το μίσος, ο ανταγωνισμός, η καταπίεση, η εκμετάλλευση και οι πόλεμοι είναι ατομισμός.

Ο υπαρκτός σοσιαλισμός πρώτα έδωσε δουλειά για όλους σίγουρη και μόνιμη κι έτσι διαλύθηκε το άγχος της ανεργίας. Μέσα σε λίγα χρόνια κανένας άνεργος. Η ανεργία είναι η χειρότερη μορφή δουλείας. Είναι μια μορφή κανιβαλισμού. Οι πρωτόγονοι τους αιχμαλώτους που πιάνανε, όταν δεν είχαν τροφή και γι' αυτούς, τους σκοτώνανε και τους τρώγανε. Σήμερα το ίδιο κάνουν και οι επιχειρηματίες, όταν βλέπουν ότι τα κέρδη τους μειώνονται λόγω του εργατικού κόστους, ένα μέρος των εργατών το απολύουν και το ρίχνουν στην ανεργία, στην πείνα και στο θάνατο. Δεν τους τρώνε άμεσα αλλά έμμεσα. Οι εργαζόμενοι στον καπιταλισμό ζουν με το άγχος της απόλυσης. Το σοσιαλιστικό καθεστώς έδωσε όλα τα κοινωνικά δικαιώματα, που η αστική τάξη τα υποσχέθηκε και δεν τα έδωσε, εκτός από μια κουτσουρεμένη πολιτική ελευθερία. Ο Μαρά είπε το περίφημο: «Τι τη χρειάζεται την πολιτική ελευθερία αυτός που δεν έχει ψωμί. Ο σοσιαλισμός εξασφαλίζει σ' όλους το ψωμί και τ' άλλα αναγκαία αγαθά για να ζήσουν. Κι έτσι ο άνθρωπος είναι τελείως απελευθερωμένος από την ανάγκη. Στις εκμεταλλευτικές κοινωνίες δουλοκτητική, φεουδαρχική, καπιταλιστική δεν έχουν οι εργαζόμενοι, όλοι οι καταπιεζόμενοι, ο λαός κανένα ανθρώπινο δικαίωμα. Ο υπαρκτός σοσιαλισμός παραχώρησε το δικαίωμα στη μόρφωση. Σε μικρό χρονικό διάστημα κανένας αναλφάβητος. Το δικαίωμα στην Παιδεία, προσιτή σ' όλα τα παιδιά του λαού. Το δικαίωμα στην Υγεία. Οι Σοβιετικοί πολίτες είχαν δωρεάν, υψηλού επιπέδου υγειονομική περίθαλψη. Εδωσε δικαιώματα στην ανάπαυση, στη διασκέδαση, στον πολιτισμό. Πρωτόγνωρα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το μόνο δικαίωμα που αφαίρεσε ήταν της εκμετάλλευσης. Επίσης ως αντίπαλο δέος και ο αέρας λευτεριάς και ανεξαρτησίας που φύσηξε από τον υπαρκτό σοσιαλισμό ξεσήκωσε τους λαούς των αποικιών κι ο ένας μετά τον άλλο με τους αγώνες τους κέρδισαν την ανεξαρτησία τους. Κι έτσι καταργήθηκε η αποικιοκρατία. Ακόμα έδωσαν ώθηση στην αποτελεσματικότητα των διεκδικητικών αγώνων των εργαζομένων, μπόρεσαν να αποσπάσουν κατακτήσεις υπέρ των εργαζομένων, που τώρα με την ανατροπή του υπαρκτού σοσιαλισμού τις παίρνουν πίσω.

Θα κλείσω αυτό το θέμα: Κι όμως ο υπαρκτός σοσιαλισμός ήταν σοσιαλισμός, αναφέροντας μια μαρτυρία του συγγραφέα του βιβλίου «Η μηχανή του χρόνου» Χέμπερτ Τζορτζ Γουέλς. Ο συγγραφέας Γουέλς επισκέφθηκε τη ΣΕ για δεύτερη φορά το 1934 κι είχε μια συζήτηση με τον Στάλιν. Να τι μαρτυρά... «έφτασα μόλις χθες, έστω και μέσα σ' αυτό το ελάχιστο χρονικό διάστημα μπόρεσα να δω ευτυχισμένα και υγιή πρόσωπα ανδρών και γυναικών και έχω πειστεί ότι συμβαίνει κάτι πολύ σημαντικό σε ευρεία μάλιστα κλίμακα. Ομολογώ ότι η διαφορά που παρατήρησα από το 1920 με εξέπληξε».

2ον. Η κυριαρχία του σοσιαλισμού στην ανθρωπότητα είναι νομοτελειακό φαινόμενο, την επιβάλλουν οι νόμοι της διαλεκτικής εξέλιξης της κοινωνίας.

Η Διαλεκτική λέει ότι υπάρχει μια θέση, στη θέση αυτή γεννιέται η αντίθεσή της, η άρνησή της και γίνεται αυτή θέση. Στη νέα αυτή θέση γεννιέται η αντίθεση, η άρνηση που είναι άρνηση της άρνησης, η σύνθεση και επανερχόμαστε στην πρώτη θέση σε ανώτερο επίπεδο.

Στην ανθρωπότητα δεν κυριαρχούσε πάντα η ατομικότητα, η ατομική ιδιοκτησία και η συνέπειά της, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Υπήρχε μια εποχή μακρόχρονη που επικρατούσε η κοινωνικότητα. Δεν υπήρχε ατομική ιδιοκτησία, ούτε εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ηταν ένας σοσιαλισμός της πρωτόγονης εποχής. Η κοινωνικότητα αυτής της εποχής αποτελεί τη θέση. Στη θέση αυτή γεννιέται η αντίθεση, η άρνησή της, η ατομικότητα και η ατομική ιδιοκτησία που εκδηλώθηκε όταν οι γενάρχες και η ιεραρχία των γενών ωρίμασε η ιδέα να αρπάξουν τον πλούτο του γένους και να τον κάνουν δικό τους, ατομική ιδιοκτησία τους. Ετσι ο πλούτος και τα μέσα παραγωγής περνούν στα χέρια λίγων και η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων γίνονται εξαναγκαστικοί εργάτες, γίνονται υποζύγια (Res). Γεννιέται η πρώτη εκμεταλλευτική κοινωνία, η δουλοκτητική, η οποία κακώς λέγεται κοινωνία. Στην πραγματικότητα είναι εξαναγκαστική καταπιεστική συμβίωση. Οπως και οι δυο άλλες που ακολούθησαν, η φεουδαρχική και η καπιταλιστική. Μόνο στη μορφή της ατομικής ιδιοκτησίας διαφέρουν. Επικρατεί η ατομικότητα και η εκμετάλλευση.

Και η εξέλιξη των μορφών ατομικής ιδιοκτησίας και των μορφών εκμετάλλευσης ακολουθεί τους νόμους της Διαλεκτικής. Η Δουλοκτητική μορφή είναι θέση. Στη θέση, στη δουλοκτητική γεννιέται η αντίθεση, η άρνησή της η φεουδαρχική. Στη φεουδαρχική γεννιέται η αντίθεση, η άρνησή της η καπιταλιστική, η οποία είναι η άρνηση της άρνησης και επανερχόμαστε στην πρώτη μορφή, τη δουλοκτητική, σε διαφορετικό, ανώτερο επίπεδο. Το δούλο τον μετέτρεψαν σε μισθωτό εργάτη. Με την καπιταλιστική μορφή ατομικής ιδιοκτησίας και εκμετάλλευσης. Αλλη μορφή εκμετάλλευσης δεν υπάρχει. Διότι μέσα στην καπιταλιστική μορφή γεννιέται το σπέρμα της κοινωνικότητας, η αντίθεση της ατομικότητας, η οποία είναι η άρνηση της άρνησης, δηλ. επανερχόμαστε στον πρωτόγονο σοσιαλισμό σε ανώτερο επίπεδο, στον επιστημονικό σοσιαλισμό. Οι μισθωτοί εργάτες, οι προλετάριοι, που δεν έχουν ιδιοκτησία, δεν έχουν τη δυνατότητα της εκμετάλλευσης. Η Ιστορία τούς ανέθεσε το ρόλο να αγωνιστούν για να ανατρέψουν την ατομική ιδιοκτησία και να την κάνουν κοινωνική κι έτσι να καταργήσουν την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αν υπάρξουν εργάτες, οι οποίοι λόγω της θέσης στην ιεραρχία της κοινωνίας, αρπάξουν τον πλούτο και τα μέσα παραγωγής της κοινωνίας και γίνουν καπιταλιστές και μετατρέψουν όλους τους άλλους σε καταναγκαστικούς εργάτες. Η ιστορία θα αναθέσει σ' αυτούς το ρόλο της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας. Μόνο ένα πισωγύρισμα, μια καθυστέρηση θα φέρουν. Το Διαλεκτικό προτσές δε σταματά.

Θωμάς Κουγιαγκας

ΚΟΒ ΑΓ. Παντελεήμονα Αχαρνών

Ριζοσπάστης - 16 Ιανουαρίου 2009

Σ., Σ. - Ο προσυνεδριακός διάλογος παράδειγμα προς μίμηση για την καθημερινή επικοινωνία του Κόμματος με το λαό

Πολύτιμη ευκαιρία η δημοσιοποίηση των Θέσεων της ΚΕ για το επερχόμενο Συνέδριο του Κόμματος, καθώς και η πρόσκληση σε διάλογο που τη συνόδευε.

Πολύτιμη ευκαιρία τόσο για όλους εκείνους που, οραματιζόμενοι την πανανθρώπινη αταξική κοινωνία του μέλλοντος και υπομένοντας βουβά την ευτελή σημερινή πραγματικότητα, έχουν, επιτέλους, τη δυνατότητα να εκφράσουν την άποψή τους για τα κοινά, να νιώσουν τη χαρά της συμμετοχής, να νιώσουν Ανθρωποι.

Πολύτιμη, επίσης, ευκαιρία για το ίδιο το Κόμμα, που έχει τη δυνατότητα να ακούσει και, προπαντός, να λάβει υπόψη του τις αγωνίες, τους πόθους, τις προσδοκίες και ό,τι άλλο έχει να καταθέσει καθένας μέσα από αυτήν τη διαδικασία και ταυτόχρονα να δώσει μια, έστω και μερική, απάντηση στα περί «αυτιστικής αριστεράς».

Θα ξεκινήσω, λοιπόν, το σχολιασμό μου με μια παρατήρηση όσον αφορά στην έκταση, αλλά και στο περιεχόμενο των Θέσεων. 79 σελίδες (1ο θέμα) και 43 (2ο θέμα), σελίδες που, όπως είναι φυσικό, χαρακτηρίζονται από πολύ μεγάλη περιεκτικότητα νοημάτων, καθιστούν, για τους μη μυημένους, μάλλον επίπονη έως αδύνατη και την απλή ακόμη ανάγνωση και κατανόηση, πόσο μάλλον την επεξεργασία τους. Αυτό που θέλω να πω στην ουσία είναι ότι οι θέσεις του Κόμματος δε θα πρέπει απλώς να ανακυκλώνονται σχολιαζόμενες μέσα σ' έναν λίγο έως πολύ στενό κύκλο υποψιασμένων διανοητών. Το ζητούμενο νομίζω ότι είναι πώς το Κόμμα θα μπορέσει να κερδίσει την προσοχή, να συγκινήσει και να βάλει στο παιχνίδι καινούριες μάζες, γιατί, αλλιώς, πώς θα χτιστεί το Μέτωπο;

Ενα άλλο σχετικό ζήτημα είναι ότι πολύ συχνά ακούγεται η άποψη, και όχι βέβαια από κακοπροαίρετους σχολιαστές, ότι το λεξιλόγιο του Κόμματος είναι ξεπερασμένο, δυσνόητο, αρνητικά φορτισμένο, κ.ά. Σε πολλές, πράγματι, περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται παραδοσιακά ξενικοί όροι, εκεί που θα μπορούσαν να εισαχθούν παράλληλα και σταδιακά ελληνικοί όροι, που θα βοηθούσαν και στην κατανόηση της ουσίας τους, χωρίς πολλά λόγια. Βάζω στοίχημα πως ο πολύς κόσμος όταν ακούει σοσιαλισμός, κομμουνισμός δεν αντιλαμβάνεται κοινωνικοποίηση και κοινοκτημοσύνη αντίστοιχα. Αλλα τέτοια παραδείγματα είναι οπορτουνισμός αντί καιροσκοπισμός, ρεβιζιονιστής αντί αναθεωρητής, ρεφορμιστής αντί μεταρρυθμιστής, καπιταλιστής αντί κεφαλαιοκράτης, κ.ο.κ.

Επειτα, τι καταλαβαίνει άραγε ο πολύς κόσμος ακούγοντας συνέχεια το μεγάλο κεφάλαιο, του μεγάλου κεφαλαίου κ.ο.κ. Θα έλεγε κανείς ότι ο όρος αυτός δεν παραπέμπει καν σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή τάξη. Γιατί να μη λέμε οι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής ή, πιο απλά, τα αφεντικά;

Θα μου πει ίσως κάποιος: Στις λέξεις θα κολλήσουμε; Απαντώ: Αν οι λέξεις δεν είχαν τόσο καθοριστική σημασία, δε θα πάσχιζαν ορισμένοι να υιοθετούν και να επαναλαμβάνουν συνεχώς λέξεις, όπως: αλλαγή, κοινωνική συναίνεση, κοινωνική συνοχή, παραγωγικές τάξεις (βιομήχανοι, εφοπλιστές όλοι μέσα!), κοινωνικός διάλογος και τόσες άλλες, ούτε θα απέδιδαν στα ελληνικά όρους, όπως η περιβόητη ευελφάλεια!!

Το ΚΚΕ, ενώ είναι συνεπές, από μαρξιστική - λενινιστική σκοπιά, ως προς τη διατύπωση των θέσεων για το σοσιαλισμό, ίσως υστερεί ως προς την προβολή τους. Ας το πούμε και αλλιώς: Είναι σαν να διαθέτει ένα εξαιρετικό προϊόν, αλλά δεν ξέρει πώς να το διαφημίσει, πώς να του βάλει δελεαστικό περιτύλιγμα και πώς να το πλασάρει. Ξεχνάμε, όμως, ότι ζούμε στην κοινωνία της διαφήμισης!! Χρειάζεται περισσότερη πονηριά και ευελιξία!! Το ύφος και η γλώσσα τόσο του «Ριζοσπάστη» όσο και του «902» (ραδιόφωνο και τηλεόραση) θα πρέπει να κινηθούν προς την κατεύθυνση των άρθρων του «Κυριακάτικου Ριζοσπάστη» «Το απόλυτο ρόδο» και «Η ΑΛΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ» ή του «Ημεροδρόμου» του «902» (ραδιόφωνο). Χρειάζεται περισσότερη ελαφράδα στα επικοινωνιακά μέσα που διαθέτει το Κόμμα.

Αλλωστε, στα προβλήματα επικοινωνίας του Κόμματος με το ευρύ κοινό αναφέρονται εύστοχα, αν και από άλλη σκοπιά, οι θέσεις του 6ου Κεφαλαίου (σ. 51-71). Συμφωνώ απόλυτα με την εκτίμηση: «...να υπάρχει μόνιμη ουσιαστική επαφή που να μην περιορίζεται σε περιόδους γενικών κινητοποιήσεων ή στις εκλογικές αναμετρήσεις. Οι συσκέψεις με φίλους και οπαδούς είναι μόνιμος τρόπος δουλειάς και επικοινωνίας και έτσι πρέπει να γίνεται κατανοητός από τα Οργανα και τις ΚΟΒ» (θέση 75, σ. 57), καθώς και με το ζήτημα της προσωπικής επαφής και του διαλόγου πρόσωπο με πρόσωπο (θέσεις 81 και 100, σ. 61 και 76) και αφού: «(...) αναδεικνύεται σήμερα η ανάγκη να διαμορφωθούν στελέχη με πιο συνδυασμένες ικανότητες. (...) Το Κόμμα χρειάζεται στελέχη - καθοδηγητές Οργανώσεων (...) Η διαμόρφωση ανάλογων στελεχών αποτελεί σοβαρή προϋπόθεση για να βελτιώνεται η λειτουργία και αποδοτικότητα των οργάνων, (...)» (θέση 80, σ. 60). Γιατί δε γίνονται συνεχώς επιμορφωτικές διαλέξεις - συζητήσεις στις ίδιες τις ΚΟΒ; Στην πραγματικότητα, αυτό που χρειάζεται είναι συστηματική Σχολή Στελεχών.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να σημειώσω μια σημαντική κατά τη γνώμη μου παράλειψη. Στο Κεφάλαιο 6, Γ. Η δράση του Κόμματος στις μάζες (θέσεις 82-86, σ. 61-66), δε γίνεται αναφορά στους επιστήμονες - διανοούμενους, για τους οποίους υπήρχε ιδιαίτερη θέση (32, σ. 52-53) ενόψει του 17ου Συνεδρίου. Λες και η εργατική τάξη μπόρεσε κατά το παρελθόν ή θα μπορέσει στο μέλλον να καλύψει όλες τις ανάγκες της οικοδόμησης της σοσιαλιστικής κοινωνίας, δίχως τη συνδρομή των συνειδητοποιημένων επιστημόνων - διανοουμένων. Αλλωστε, Μαρξ, Ενγκελς, Λένιν και τόσοι άλλοι πρωτοπόροι, τι άλλο ήταν παρά διανοούμενοι;

Φιλικά

Σ. Σ.

Ριζοσπάστης - 15 Ιανουαρίου 2009